Na tej stronie
Spotkanie zespołu. Anna zwraca Mai uwagę na drugi podobny błąd w tym tygodniu.
— Maja, drugi raz mamy ten sam błąd. Proszę, pilnuj tego.
— Dobrze.
Kilka dni później Maja mniej mówi i chce zejść z projektu. Anna zaczyna się zastanawiać, czy to właśnie jej publiczna uwaga była przyczyną.
Jak Empatyzer pomaga dobrać formę publicznego feedbacku?
Empatyzer pomaga zobaczyć, że jedno publiczne zdanie może mieć większy skutek, niż zakłada nadawca. Dzięki temu łatwiej zrozumieć, jak forma feedbacku zmienia zachowanie.
Funkcje, które Cię w tym wesprą:
- Rozmowa z Em o konkretnej osobie: Pozwala przygotować rozmowę z konkretną osobą wokół sytuacji „Powiedziałam jedno zdanie” na podstawie Waszych różnic i aktualnego kontekstu, zamiast zaczynać od ogólnej recepty.
- Porady: Pomagają dobrać ton, poziom bezpośredniości i sposób sformułowania oczekiwania w sytuacji „Powiedziałam jedno zdanie” do tej osoby, zamiast stosować jeden komunikat wobec wszystkich.
- Ty na tle zespołu: Daje punkt odniesienia dla sytuacji „Powiedziałam jedno zdanie”: pokazuje, czy w obszarach takich jak publiczny feedback, wrażliwość na ocenę i bezpośredniość jesteś podobny do zespołu czy wyraźnie się od niego różnisz.
Co się naprawdę wydarzyło
Anna widzi dwie rzeczy w kolejności: najpierw dała Mai publiczny feedback, później Maja zaczęła mniej mówić i chce zejść z projektu. Naturalnie pojawia się historia: „to przeze mnie”. Taka historia może być prawdziwa, ale sama kolejność zdarzeń jej nie dowodzi. Maja może mieć wiele innych powodów, których Anna nie zna. Helena robi więc ważną rzecz: oddziela fakt od wyjaśnienia. Fakt brzmi: po rozmowie zachowanie się zmieniło. Wyjaśnienie brzmi: zmieniło się z powodu tej rozmowy. To drugie wymaga dodatkowych danych.
Jak można to uporządkować naukowo
Ludzie łatwo budują wyjaśnienia zachowania innych na podstawie tego, co widzą, i czasem za słabo uwzględniają sytuację albo brakujące informacje (błąd korespondencji, correspondence bias; Gilbert i Malone, 1995). W tej scenie Anna jeszcze nie popełnia tego błędu na dobre, bo zatrzymuje się i dopuszcza inne przyczyny. Warto też pamiętać o prostej zasadzie logicznej: „po tym” nie znaczy automatycznie „z powodu tego” (post hoc ergo propter hoc). Nauka o przyczynach wymaga czegoś więcej niż kolejności zdarzeń.
Jak do tego podejść
Najpierw warto zapisać dwie kolumny: „co wiem” i „co podejrzewam”. Potem sprawdzić hipotezę z osobą, której dotyczy: „Zauważyłam, że od tamtej rozmowy mniej zabierasz głos. Nie wiem, czy te rzeczy są połączone. Jak ty to widzisz?”. To pozwala być empatycznym bez pisania za drugą osobę jej historii. Reguła ogólna: zmiana zachowania jest informacją; jej przyczyna jest hipotezą, dopóki nie mamy lepszych danych.
Jak może pomóc Empatyzer i Em
Empatyzer jest użyteczny właśnie wtedy, gdy łatwo pomylić obserwację z własnym wyjaśnieniem. Diagnoza może pokazać Annie, że przy jej stylu zarządzania szybko pojawia się potrzeba znalezienia przyczyny i odzyskania kontroli, ale Em nie powinien potwierdzać jej domysłu o Mai bez danych. Zamiast tego może pomóc przygotować rozmowę oddzielającą fakt od hipotezy: „zauważyłam, że ostatnio mniej się odzywasz; nie wiem, czy ma to związek z tamtą sytuacją — jak ty to widzisz?”. Profil Mai pozwala dodatkowo dobrać sposób pytania tak, by nie zwiększać presji. Jeśli podobne reakcje pojawiają się w grupie, dane zespołowe dają szerszy kontekst bez zgadywania powodów jednostki. Mikrolekcje wzmacniają nawyk, by najpierw sprawdzać interpretację z człowiekiem, a dopiero potem budować na niej decyzję.
Źródła
- Daniel T. Gilbert; Patrick S. Malone (1995). The correspondence bias. Psychological Bulletin, 117(1), 21-38. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.1.21 10.1037/0033-2909.117.1.21
Znajdź artykuł
Wpisz co najmniej 2 znaki. Wyszukiwarka uwzględnia literówki.