Na tej stronie
Firmowy czat. Tomasz pisze po angielsku do Nii o pilnej zmianie.
— We must change this today.
Nia marszczy brwi i po chwili podchodzi do niego.
— Tomek, czemu piszesz do mnie jak rozkaz?
— Rozkaz? „Must” to przecież „musimy”.
Tomasz przetłumaczył znaczenie słowa. Nia usłyszała także społeczną siłę, jaką to słowo ma po angielsku.
Jak Empatyzer pomaga odczytać siłę słów w obcym języku?
Empatyzer pomaga zobaczyć, że znane słowo w drugim języku może mieć inną siłę niż zakładamy. Pomaga też zobaczyć, jak sprawdzać znaczenie bez fałszywej pewności.
Funkcje, które Cię w tym wesprą:
- Porównanie: Pokazuje, gdzie różnicie się w obszarach takich jak siła słów w drugim języku, bezpośredniość i pewność interpretacji, co pomaga zrozumieć, dlaczego sytuacja „Must” może mieć dla Was inne znaczenie.
- Porady: Podpowiadają, jak rozmawiać z tą konkretną osobą w sytuacji „Must”, żeby zachować sens komunikatu i zmniejszyć ryzyko niepotrzebnej obrony lub nieporozumienia.
- Rozmowa z Em o konkretnej osobie: Pozwala opisać Em sytuację „Must”, uwzględnić profil obu stron i przygotować konkretną wersję rozmowy lub wiadomości przed kontaktem.
Co się naprawdę wydarzyło
Tomasz chce przekazać prostą informację: jego zdaniem zmiana jest konieczna jeszcze dziś. Tłumaczy więc polskie „musimy” na angielskie „must” i uważa, że zachował sens zdania. Nia słyszy jednak nie tylko znaczenie słownikowe, ale też siłę, z jaką to zdanie działa między ludźmi. W jej odbiorze „We must change this today” brzmi bardziej jak twarde polecenie niż wspólne stwierdzenie potrzeby. Nikt tu nie musi popełniać błędu gramatycznego. Problem polega na tym, że język przenosi nie tylko informację, ale także nacisk, uprzejmość, dystans i relację między rozmówcami. Profil Tomasza dobrze pasuje do tej sceny, bo jest dosłowny i precyzyjny, a Nia jako osoba bardzo swobodna w angielskim szybciej wychwytuje społeczne znaczenie sformułowania.
Jak można to uporządkować naukowo
Osoba mówiąca w drugim języku może zbudować zdanie poprawne, a mimo to użyć formy, która w danym języku brzmi inaczej społecznie, niż zamierzała (kompetencja pragmatyczna, pragmatic competence). Badania nad prośbami i poleceniami w drugim języku pokazują, że dobór czasowników modalnych, stopnia bezpośredniości i form łagodzących zależy od języka, relacji i sytuacji, a nawet bardzo dobra znajomość gramatyki nie gwarantuje identycznego wyczucia tych różnic (pragmatyka międzyjęzykowa, interlanguage pragmatics; Economidou-Kogetsidis i in., 2020; Savić, Economidou-Kogetsidis i Myrset, 2021). Nie znaczy to, że „must” jest zawsze niegrzeczne. Znaczy tylko, że słownik nie opisuje całej siły społecznej zdania.
Jak do tego podejść
W języku roboczym warto sprawdzać nie tylko „czy to znaczy to samo?”, ale także „jak to brzmi komuś, kto używa tego języka od dziecka?”. Przy ważnych wiadomościach można korzystać z kilku bezpiecznych wzorców: „We need to…”, „Could we…?”, „I think we need to…”, a mocniejsze formy zostawiać na sytuacje, w których rzeczywiście chcemy mocnego nacisku. W zespołach międzynarodowych bardzo pomaga też proste przyzwolenie: „Jeśli po angielsku brzmię ostrzej, niż zamierzam, powiedz mi”. Reguła ogólna: w drugim języku tłumacz intencję, nie tylko słowa; poprawne zdanie może nadal nieść inną relację niż jego odpowiednik w twoim języku.
Jak może pomóc Empatyzer i Em
Empatyzer nie zastępuje tłumacza, ale może bardzo dobrze wychwycić ryzyko, które stoi za takim tłumaczeniem. Culture-8 i porównanie profili mogą pokazać, że Tomasz preferuje mocne, jednoznaczne komunikaty, podczas gdy odbiorca może słyszeć tę samą konstrukcję jako znacznie bardziej kategoryczną. Em przed ważnym mailem lub spotkaniem może pomóc sprawdzić nie tylko słownikowe znaczenie zdania, ale jego funkcję: czy chcemy powiedzieć „to jest konieczne”, „to jest nasza rekomendacja”, czy „proponuję, żebyśmy”. Może też przygotować prostsze, mniej podatne na nadinterpretację sformułowanie. Mikrolekcje utrwalają świadomość, że w komunikacji międzykulturowej poprawne słowo nie zawsze przenosi tę samą siłę społeczną, a najważniejsze ustalenia warto potwierdzić własnymi słowami.
Źródła
- Eva Ogiermann; Spyridoula Bella (2020). An Interlanguage Study of Request Perspective: Evidence from German, Greek, Polish and Russian Learners of English. Contrastive Pragmatics, 1(2), 180-209. https://doi.org/10.1163/26660393-BJA10003 10.1163/26660393-BJA10003
- Milica Savić; Maria Economidou-Kogetsidis; Anders Myrset (2021). Young Greek Cypriot and Norwegian EFL learners: Pragmalinguistic development in request production. Journal of Pragmatics, 180, 15-34. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2021.04.006 10.1016/j.pragma.2021.04.006
Znajdź artykuł
Wpisz co najmniej 2 znaki. Wyszukiwarka uwzględnia literówki.